راهنمای کامل حذف سایت از هوش مصنوعی گوگل با کنترل جدید سرچ کنسول

گوگل در حال ارائه یک تنظیم جدید در سرچ کنسول است که به صاحبان وب‌سایت اجازه می‌دهد محتوای خود را از ویژگی‌های مبتنی بر هوش مصنوعی مانند AI Overviews، حالت AI و قابلیت‌های هوش مصنوعی در Discover حذف کنند، بدون آنکه از نتایج جستجوی معمولی خارج شوند. این قابلیتی است که پیش از این وجود نداشت و در پی الزامات رگولاتوری در بریتانیا معرفی شده است.

اما تصمیم‌گیری برای استفاده از این قابلیت پیچیده‌تر از آن است که به نظر می‌رسد. داده‌های اخیر منتشر شده توسط NewzDash نشان می‌دهد که در نتایج جستجوی اخبار پرطرفدار آمریکا، کادرهای Top Stories در داخل AI Overviews نمایش داده می‌شوند. این یعنی انصراف از نمایش در نتایج هوش مصنوعی می‌تواند به معنای انصراف از حضور در Top Stories نیز باشد.

این کنترل جدید که «Search generative AI» نام دارد، در بخش تنظیمات (Settings) سرچ کنسول قرار گرفته و به تدریج برای همه کاربران فعال می‌شود. حالت پیش‌فرض، نمایش وب‌سایت شما در این ویژگی‌ها است. با انتخاب گزینه حذف، سایت شما به همراه لینک‌هایش از این بخش‌ها حذف خواهد شد، اما این تغییر تأثیری بر رتبه‌بندی شما در نتایج جستجوی ارگانیک معمولی نخواهد داشت.

این قابلیت در پاسخ به درخواست سازمان رقابت و بازار بریتانیا (CMA) ایجاد شد که از گوگل خواسته بود کنترل بیشتری به وب‌سایت‌ها برای نحوه استفاده از محتوایشان در هوش مصنوعی مولد بدهد. هرچند این الزام از بریتانیا آغاز شد، اما گوگل این ویژگی را برای کاربران در سایر نقاط جهان، از جمله ایران، نیز در دسترس قرار داده است.

مشکل اصلی اینجاست که مرز بین نتایج هوش مصنوعی و نتایج ارگانیک سنتی در گوگل در حال محو شدن است. طبق گفته جان شهاتا، مدیرعامل NewzDash: «اکنون تقریباً در ۱ مورد از هر ۶ جستجوی خبری پرطرفدار در آمریکا (۱۵.۵٪)، بخش Top Stories در داخل AI Overviews نمایش داده می‌شود.» این آمار در بریتانیا حتی به ۱۷.۴۶٪ می‌رسد. این یعنی اگر شما سایت خود را از AI Overviews حذف کنید، ممکن است شانس نمایش در این کادرهای خبری مهم را نیز از دست بدهید.

این موضوع برای بازار ایران که گوگل موتور جستجوی غالب آن است، اهمیت ویژه‌ای دارد. وب‌سایت‌های خبری و ناشران محتوا که برای جذب ترافیک به شدت به جایگاه در Top Stories وابسته‌اند، با یک تصمیم دشوار روبرو هستند: آیا باید برای حفظ ترافیک ارگانیک سنتی، ریسک از دست دادن این جایگاه ارزشمند را بپذیرند؟

قبل از هر اقدامی، سه نکته را بررسی کنید: اول، میزان بازدید فعلی سایت خود از ویژگی‌های هوش مصنوعی را از طریق گزارش عملکرد جدید «Generative AI» در سرچ کنسول بسنجید. البته این گزارش در حال حاضر فقط ایمپرشن را نشان می‌دهد و داده‌های کلیک را ارائه نمی‌کند. دوم، تفاوت بین این کنترل جدید و ابزارهای موجود مانند Google-Extended (که برای کنترل استفاده از محتوا در آموزش مدل‌های Gemini است) و دستورات robots.txt را به خوبی درک کنید. سوم، مزایا و معایب را برای کسب‌وکار خود بسنجید. برای یک سایت خبری، از دست دادن Top Stories می‌تواند فاجعه‌بار باشد، در حالی که برای یک سایت فروشگاهی، تأثیر آن ممکن است متفاوت باشد.

در حال حاضر، این کنترل در سطح کل دامنه (property-level) عمل می‌کند، اما طبق الزامات CMA، گوگل موظف است تا دسامبر امسال داده‌های مربوط به کلیک و نرخ کلیک (CTR) را ارائه دهد و تا مارس ۲۰۲۷ کنترل‌های دقیق‌تری در سطح صفحه (page-level) فراهم کند.

در نهایت، متخصصان سئو و مدیران وب‌سایت‌ها در ایران با یک انتخاب مبهم مواجه‌اند. ابزار انتخاب در دسترس است، اما داده‌های کافی برای سنجش هزینه واقعی استفاده از آن هنوز وجود ندارد. بهترین رویکرد فعلی، نظارت دقیق بر گزارش‌های سرچ کنسول و تحلیل روندهای نمایش نتایج برای تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر در آینده است.