ادغام Top Stories در AI Overviews گوگل: راهنمای کامل برای ناشران و سئوکاران ایرانی

جان شهاتا (John Shehata)، مدیرعامل نیوزدش (NewzDash)، اخیراً متوجه پدیده‌ای شده که بسیاری از ناشرانی که قصد مسدود کردن هوش مصنوعی گوگل را دارند، از آن بی‌خبرند: گوگل شروع به قرار دادن کامل کاروسل‌های «داستان‌های برتر» (Top Stories) مستقیماً در داخل «نمای کلی هوش مصنوعی» (AI Overviews) کرده است و دستورالعمل رایج در robots.txt برای جلوگیری از این کار، هیچ تأثیری ندارد.

شهاتا در لینکدین اعلام کرد که اکنون تقریباً یک مورد از هر شش جستجوی خبری پرطرفدار در آمریکا، Top Stories را در داخل AI Overviews نمایش می‌دهد. او جزئیات کامل این داده‌ها را در وبلاگ NewzDash منتشر کرده است.

این استراتژی گوگل جدید نیست، اما مکانیسم آن تازه است. در سال ۲۰۰۷، گوگل با معرفی «جستجوی جهانی» (Universal Search)، نتایج مختلفی مانند ویدیو، تصویر و اخبار را در صفحه اصلی نتایج جستجو ادغام کرد. این حرکت که در آن زمان یک تغییر رادیکال محسوب می‌شد، کاربران را از جستجو در بخش‌های مجزا بی‌نیاز کرد. اکنون، پس از نزدیک به دو دهه، گوگل در حال تکرار همان الگو است، اما این بار مقصد نهایی یک صفحه نتایج ترکیبی نیست، بلکه یک پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی است.

داده‌های NewzDash نشان می‌دهد که در میان جستجوهای خبری پرطرفدار، ۱۵.۵٪ در آمریکا و ۱۷.۴۶٪ در بریتانیا، کاروسل Top Stories را به جای یک ماژول مستقل، در داخل AI Overview نمایش می‌دهند. این آمار در دسته‌بندی سرگرمی به بیش از ۳۵٪ در آمریکا می‌رسد. نکته مهم این است که این دو نوع نمایش (مستقل و ادغام‌شده) همزمان برای یک جستجو رخ نمی‌دهند. این تمایز بسیار مهم است، زیرا کل بحث انصراف ناشران از AI Overviews را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

بسیاری از ناشران تصور می‌کنند با مسدود کردن ربات Google-Extended در فایل robots.txt، محتوای خود را از AI Overviews حذف کرده‌اند، اما این تصور اشتباه است. مستندات خود گوگل به وضوح بیان می‌کند که Google-Extended فقط برای آموزش مدل‌های آینده مانند جمنای (Gemini) و برخی کاربردهای دیگر هوش مصنوعی است و هیچ تأثیری بر حضور یا رتبه‌بندی سایت در نتایج جستجوی گوگل، از جمله AI Overviews یا Top Stories، ندارد.

راهکار واقعی برای کنترل این موضوع، قابلیتی است که گوگل از ماه ژوئن در سرچ کنسول (Search Console) برای گروه محدودی از وب‌سایت‌های بریتانیایی در حال آزمایش آن است. این تنظیم به ناشران اجازه می‌دهد تا به طور مشخص نمایش لینک‌ها و محتوای خود را در AI Overviews و ویژگی‌های مشابه غیرفعال کنند، بدون آنکه حضورشان در نتایج جستجوی سنتی تحت تأثیر قرار گیرد. به احتمال زیاد، انتخاب این گزینه باعث حذف شدن از کاروسل Top Stories ادغام‌شده نیز خواهد شد.

اما داستان بزرگ‌تر در اینجا، مسئله «اعتماد» است. مشکل اصلی AI Overviews از ابتدا عدم شفافیت و اعتماد کاربران بوده است. کاربران نمی‌دانند پاسخ تولیدشده بر اساس گزارش یک منبع خبری معتبر است یا ترکیبی از اطلاعات غیرقابل اتکا. قرار دادن کاروسل Top Stories با نام ناشران مشخص و لینک‌های مستقیم در دل پاسخ هوش مصنوعی، گامی در جهت حل این مشکل و بازسازی اعتماد است.

برای متخصصان سئو و مدیران وب‌سایت‌های خبری در ایران، این تحولات که به زودی به نتایج جستجوی فارسی نیز خواهد رسید، نیازمند آمادگی است. در ادامه سه اقدام عملی را که می‌توانید همین هفته انجام دهید، بررسی می‌کنیم:

۱. تفاوت کنترل‌ها را درک کنید: ابتدا بررسی کنید که آیا در حال حاضر Google-Extended را مسدود کرده‌اید یا خیر. باید بدانید که این دستور شما را از AI Overviews حذف نمی‌کند. کنترل واقعی در آینده از طریق سرچ کنسول خواهد بود. اشتباه گرفتن این دو می‌تواند منجر به از دست دادن ناخواسته جایگاه در نتایج هوش مصنوعی شود.

۲. در صورت دسترسی، گزینشی آزمایش کنید: هر زمان که قابلیت انصراف در سرچ کنسول برای بازار ایران فعال شد، قبل از اعمال آن بر کل سایت، آن را روی یک بخش کوچک یا یک ساب‌دامین آزمایش کنید تا تأثیر آن بر ترافیک و دیده شدن آن بخش را بسنجید.

۳. از همین امروز داده‌ها را جمع‌آوری کنید: گزارش‌های عملکرد هوش مصنوعی مولد (Generative AI performance reports) را در سرچ کنسول فعال و بررسی کنید. برای تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد انصراف یا عدم انصراف در آینده، به یک معیار پایه از میزان بازدید فعلی خود از این بخش نیاز دارید. این داده‌ها باید قبل از هرگونه تغییر جمع‌آوری شوند. هرچند ابزار دقیقی مانند NewzDash در بازار ایران رایج نیست، اما می‌توانید با استفاده از ابزارهای بین‌المللی مانند Ahrefs یا SEMrush و همچنین بررسی‌های دستی منظم، تغییرات صفحه نتایج را برای کلمات کلیدی مهم فارسی رصد کنید.