چگونه ناشران می‌توانند از دیده‌شدن در هوش مصنوعی کسب درآمد کنند؟

در حال حاضر، اکثر ناشران بزرگ محتوا، ربات‌های هوش مصنوعی را مسدود می‌کنند. بر اساس تحقیقات وینس نرو، ۷۹٪ از سایت‌های خبری برتر، ربات‌های آموزشی هوش مصنوعی را از طریق فایل robots.txt مسدود کرده‌اند. این اقدام واکنشی به استفاده بدون مجوز از محتوای آن‌ها برای آموزش مدل‌های زبانی است که اغلب هیچ ترافیک یا درآمدی برایشان به همراه ندارد. این چالش تا جایی پیش رفته که ناشران بزرگی مانند USA Today و Reuters گوگل را تهدید کرده‌اند و حتی Reddit در حال بررسی لغو قرارداد خود با گوگل است.

با این حال، یک فرصت پنهان در این میان وجود دارد. بر اساس مطالعه‌ای که توسط Similarweb انجام شده، دیده‌شدن یک برند در پاسخ‌های مدل‌های زبانی بزرگ (LLM)، تأثیر قابل‌اندازه‌گیری بر رفتار کاربران دارد.

کاربرانی که یک برند را در پاسخ هوش مصنوعی می‌بینند، ۲.۵ برابر بیشتر احتمال دارد که طی هفت روز آینده از وب‌سایت آن برند بازدید کنند. علاوه بر این، این کاربران دو برابر بیشتر از کاربران عادی با محتوای سایت تعامل برقرار می‌کنند. این پدیده نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به عنوان یک کانال «کشف» (Discovery) عمل می‌کند. کاربران از طریق هوش مصنوعی با یک برند آشنا می‌شوند و سپس در مراحل بعدی سفر مشتری، نام آن برند را مستقیماً در گوگل جستجو می‌کنند.

این یعنی ترافیک مستقیم از هوش مصنوعی ممکن است کم باشد، اما تأثیر غیرمستقیم آن بر افزایش جستجوی نام برند (Branded Search) و ترافیک مستقیم (Direct Traffic) بسیار ارزشمند است. این موضوع برای بازار ایران که در آن جستجوی نام برند یک سیگنال قوی برای گوگل محسوب می‌شود، اهمیت ویژه‌ای دارد.

اما چگونه می‌توان در پاسخ‌های هوش مصنوعی دیده‌شدن را تضمین کرد؟ پاسخ در روش‌های قدیمی سئو مانند تولید مقالات لیستی (Listicles) یا ترفندهای جغرافیایی نیست. موفقیت پایدار به دو عامل اساسی بستگی دارد: حضور در داده‌های آموزشی (Training Data) و فرآیند بازیابی اطلاعات در لحظه (RAG/Grounding).

حضور محتوای شما در مجموعه داده‌های عظیمی که مدل‌های هوش مصنوعی بر اساس آن آموزش می‌بینند، سنگ بنای موفقیت شماست. بدون این حضور اولیه، احتمال انتخاب شدن محتوای شما در پاسخ‌های لحظه‌ای کاهش می‌یابد. بنابراین، استراتژی باید بر تقویت برند، بازاریابی مستمر و تولید محتوای باکیفیت و معتبر متمرکز باشد تا نام شما به عنوان یک منبع قابل اعتماد در حوزه تخصصی‌تان شناخته شود.

اینجا فرصت بزرگی برای ناشران ایرانی، از وب‌سایت‌های خبری گرفته تا وبلاگ‌های تخصصی، ایجاد می‌شود. آن‌ها می‌توانند یک مدل کسب‌وکار جدید مبتنی بر «فروش نفوذ» تعریف کنند. به این صورت که با ردیابی و اثبات اینکه محتوایشان به طور مداوم در پاسخ‌های هوش مصنوعی برای کلمات کلیدی مهم یک صنعت (مثلاً «بهترین تلویزیون هوشمند در ایران») ظاهر می‌شود، این «تأثیرگذاری» را به عنوان یک خدمت ارزشمند به برندهای آن صنعت بفروشند.

برای پیاده‌سازی این مدل، می‌توانید این مراحل را دنبال کنید:

۱. با تحلیل لاگ‌های سرور، میزان تقاضا و خزش ربات‌های هوش مصنوعی را مشخص کنید.

۲. وب‌سایت خود را بر اساس موضوعات تجاری و پردرآمد دسته‌بندی کنید.

۳. برای هر موضوع، ردیابی پرامپت‌ها را تنظیم کنید تا جایگاه خود را در بازار ارزیابی کنید. در ایران، این کار می‌تواند به صورت دستی یا با اسکریپت‌های ساده برای بررسی نتایج هوش مصنوعی گوگل (AI Overviews) در کوئری‌های فارسی انجام شود.

۴. بر اساس داده‌های به دست آمده از نفوذ و تأثیرگذاری خود، اسناد بازاریابی و فروش تهیه کنید.

با این حال، باید بسیار محتاط بود. وسوسه کسب درآمد سریع می‌تواند منجر به استفاده از روش‌های بی‌کیفیت شود که گوگل به شدت با آن‌ها مقابله می‌کند. بسیاری از وب‌سایت‌هایی که از تکنیک‌های سئوی برنامه‌ریزی‌شده (Programmatic SEO) و محتوای ضعیف برای دیده‌شدن در هوش مصنوعی استفاده کردند، توسط آپدیت‌های گوگل مانند Helpful Content Update جریمه شدند. همانطور که لیلی ری، کارشناس سئو، اشاره می‌کند، گوگل به راحتی می‌تواند الگوهای محتوایی تکراری و بی‌کیفیت را در مقیاس بزرگ شناسایی و سایت‌های متخلف را جریمه کند. بنابراین، تمرکز باید بر کیفیت، اصالت و ایجاد ارزش واقعی برای کاربر باشد.